Publikacje

Ewa Rudnicka
fot. Wojciech Robakowski, www.robakowskistudio.pl

Książki

  1. Znaczenie metaforyczne w polskiej tradycji słownikarskiej. Studium leksykologiczno-leksykograficzne, Wydawnictwo Naukowe „Semper”, Warszawa 2004, ss. 327
  2. Uczniowski słownik języka polskiego, Wydawnictwo Wilga, Warszawa 2002, ss. 488 (rekomendacja Rady Języka Polskiego przy Prezydium Polskiej Akademii Nauk)

Redakcja

  1. Autodestrukcja. Sytuacje graniczne we współczesnej kulturze, red. E. Rudnicka, H. Witkowska, Wydawnictwa Uniwersytetu Warszawskiego, Warszawa 2019
  2. Leksykografia w różnych kontekstach, red. M. Bańko, W. Decyk, E. Rudnicka, Wydawnictwa Uniwersytetu Warszawskiego, Warszawa 2019
  3. Alojzy Osiński, 2012, Bogactwa mowy polskiej, Wydział „Artes Liberales”, Warszawa, on-line: www.osinski.ibi.uw.edu.pl
  4. Wybryki leksyki, Wydawnictwa Uniwersytetu Warszawskiego, Warszawa 2006 (dodatek do „Poradnika Językowego” 2006 z. 4)

Artykuły

  1. Samobójstwo w starym stylu – o nazywaniu aktu samobójczego w polszczyźnie i notatkach prasowych z okresu I wojny światowej, [w:] Autodestrukcja. Sytuacje graniczne we współczesnej kulturze, red. E. Rudnicka, H. Witkowska,  Warszawa 2020, Wydawnictwa Uniwersytetu Warszawskiego 
  2. Kilka słów o tym, co pozanormatywne, czyli o żywotności błędów i ich definiowaniu, [w:] Wybrane aspekty badań nad normą językową, red. P. Zbróg, Wydawnictwo Libron, Kraków 2018, s. 185-210
  3. Obłędny paradoks, czyli o konceptualizowaniu błędów językowych i pewnej kryptometaforze, [w:] Tyle się we mnie słów zebrało. Szkice o języku i tekstach, red. B. Pędzich, M. Wanot-Miśtura, D. Zdunkiewicz-Jedynak, Warszawa 2018, Dom Wydawniczy ELIPSA, s. 485-503
  4. Słownik – refleksje nad sytuacją zadaniową, [w:] Człowiek w sytuacji. Nie tylko z perspektywy psychologa. Studia inspirowane teorią Tadeusza Tomaszewskiego, red. B. Bokus, E  Kosowska, Warszawa 2018, Wydawnictwa UW, s. 360-379
  5. Kategoria stylu w badaniach metaleksykograficznych, „LingVaria” 2017, t. XII, nr 2, s. 38-56
  6. Istotne zmiany w polskiej refleksji metaleksykograficznej, „Prace Filologiczne” 2016, t. LXIX, s. 399-428
  7. Słownik jako tekst kultury, „Język Polski” 2016, z. 4 (rocznik XCVI), s. 47-64
  8. The Reception of Classical Antiquity in Polish Lexicography for Children and Young Adults, [w:] Our Mythical Childhood. The Classics and Literature for Children and Young Adults, ed. K. Marciniak, Koninklijke Brill, Leiden - Boston 2016, s. 143-168
  9. Odbity od Humboldta, „Literatura na Świecie” 2015, nr 05-06/2015 (526-527), s. 404-412
  10. Czy stereotypy mieszkają w słowniku? Czy to etyczne? – o stereotypowości opracowań leksykograficznych, „Studia Pragmalingwistyczne” 2015, t. 7, s. 167-178
  11. Elementy informacji gramatycznej w słowniku pod red. Tadeusza Lehra-Spławińskiego jako przykład uwarunkowań socjokulturowych w leksykografii, „LingVaria” 2015, t. X, nr 1, s. 287-298
  12. O kontekście historycznym oraz recepcji w polskiej metaleksykografii przedwojennego słownika języka polskiego pod redakcją Tadeusza Lehra-Spławińskiego, „Język Polski” 2014, z. 2, t. XCIV, s. 93-103
  13. Językoznawstwo polonistyczne w XXI wieku — odpowiedź na ankietę jubileuszową „Języka Polskiego”, „Język Polski” 2013, t. XCIII 1, s. 45-48
  14. Problematyka polskiej leksyki ogólnej w świetle Nisbettowskiej koncepcji geograficzno-kulturowych uwarunkowań myślenia, „Investigationes Linguisticae” 2013, t.  XXIX, s. 9-26, link http://inveling.amu.edu.pl/index.php?page=issues&vol=29
  15. O potrzebie znajomości niemczyzny, [w:] Worte und Wendungen. Texte für Erika Worbs, ed. A. F. Kelletat,  A. Merger, SAXA Verlag, Berlin 2012, s. 105-108
  16. Konwencje tytułowania słowników w początkach leksykografii nowopolskiej na przykładzie dzieł S. B. Lindego i A. Osińskiego, „Prace Filologiczne” 2013, t. LXIV, s. 299-315
  17. Kresowe ambicje leksykograficzne w XIX w. – założenia metodologiczne do zbioru bogactw mowy polskiej, [w:] Pogranicza, Kresy, Wschód a idee Europy, red. A. Janicka, G. Kowalski, Ł. Zabielski, Wydział Filologiczny Uniwersytetu w Białymstoku, Białystok 2013, s. 221-241
  18. On Stupid Beasts, or a Semantic-Cognitive Monograph, [w:] Birthday Beasts' Book. Where Human Roads Cross Animal Trails... Cultural Studies in Honour of Jerzy Axer, red. K. Marciniak, Wydawnictwo „Wilczyska" ― Maciej Rysiewicz, Warszawa 2011, s. 335-346
  19. Czy GŁUCHY jest GŁUPI ― studium powiązań wyrazów, które uległy rozpodobnieniu semantycznemu, „Lingvaria” 2011, nr 2(12), s. 65-77
  20. „Qui pro quo, czyli o zastępowaniu czegoś czymś, „Poradnik Językowy” 2011, z. 10, s. 85-89
  21. O atrybutach kilkorga świętych, „Poradnik Językowy” 2011, z. 9, s. 86-93
  22. Autoportret polski z fanaberią (funeralną), „Poradnik Językowy” 2011, z. 8, s. 101-107
  23. Co w kanałach piszczy, „Poradnik Językowy” 2011, z. 7, s. 117-123
  24. O internetowych kłopotach lokacyjnych, „Poradnik Językowy” 2011, z. 6, s. 63-67
  25. Niby nie ma, a jest, czyli kadr z rzeczywistości kultury korporacyjnej, „Poradnik Językowy” 2011, z. 5, s. 88-93
  26. Czy pleciemy wciąż to samo?, „Poradnik Językowy” 2011, z. 4, s. 99-104
  27. Czy lobbować kalki, czy może za kalkami?, „Poradnik Językowy” 2011, z. 3, s. 85-92
  28. Jak i do kogo, czyli o niektórych postawach wobec innych, „Poradnik Językowy” 2011, z. 2, s. 63-68
  29. Kaliope i krzemieniecki Kwyntylian ― o epickich inklinacjach ks. A. Osińskiego, [w:] W kręgu Kaliope. Epika w dawnej literaturze polskiej i jej konteksty, red. A. Oszczędna, J. Sokolski, Oficyna Wydawnicza ATUT, Wrocław 2010, s. 289-303
  30. Wyparte warianty leksykalne, czyli o "głowie brokolego", „Poradnik Językowy” 2010, z. 10, s. 91-95
  31. Wespół w zespół, czyli o ewolucji semantycznej i łączliwościowej formacji i teamów, „Poradnik Językowy” 2010, z. 9, s. 88-92
  32. Kosmopolityzujące kalki – normatywne aspekty funkcjonowania kalk składniowych w polszczyźnie, „Poradnik Językowy” 2010, z. 6, s. 15-35
  33. Leksykograficzne egzemplum. Sposoby wykorzystania cytatów i kolokacji w polskich słownikach słownikach ogólnych, [w:] Słowa ― kładki, na których spotykają się ludzie różnych światów, red. I. Burkacka, R. Pawelec, D. Zdunkiewicz-Jedynak, Zakład Graficzny Uniwersytetu Warszawskiego, Warszawa 2010, s. 111-126
  34. Trochę o pierniku, trochę o wiatraku, czyli - co ma wiatr do wełny, „Poradnik Językowy” 2010, z. 8, s. 92-96
  35. Wilk w owczej skórze, czyli o modnym pseudogalicyzmie, „Poradnik Językowy” 2010, z. 7, s. 86-91
  36. Miszmasz, czyli kogel-mogel III, „Poradnik Językowy” 2010, z. 5, s. 73-78
  37. Peryferia w centrum uwagi, „Poradnik Językowy” 2010, z. 4, s. 105-110
  38. Kto lepiej parzy kawę? Kawiarka czy barista?, „Poradnik Językowy” 2010, z. 3, s. 97-100
  39. O aspiracjach niektórych par wyrazowych, „Poradnik Językowy” 2010, z. 2, s. 97-100
  40. Konsultacje w sprawie konsultantów, „Poradnik Językowy” 2009, z. 10, s. 79-83
  41. Konkurencja generacji i pokoleń, „Poradnik Językowy” 2009, z. 9, s. 85-89
  42. Pozytywnie o negacji, „Poradnik Językowy” 2009, z. 8, s. 103-107
  43. Nieco zawiła historia nazw historycznych, „Poradnik Językowy” 2009, z. 6, s. 70-73
  44. Nieokreśloności bez liku, „Poradnik Językowy” 2009, z. 6, s. 74-79
  45. Markowski A., Rudnicka E., Dwugłos w sprawie kultury języka polskiego dziś, [w:] Język żyje. Rzecz o współczesnej polszczyźnie, red. K. Ożóg, Wydawnictwo Uniwersytetu Rzeszowskiego, Rzeszów 2009, s. 11-26
  46. Der Anteil der Umgangssprache an der jüngsten Lexik der polnischen Sprache, [w:] Neue Zeiten - neue Wörter - neue Wörterbücher. Beiträge zur Neologismenlexikografie und –lexikologie, red. E. Worbs, Peter Lang Press, Frankfurt a. M. 2009, s. 69-101
  47. »Gdzie mnóstwo przygotowań, tam nic z dyjalogu« – wybrane prace z wileńskiego okresu pracy księdza Alojzego Osińskiego („Żywoty biskupów wileńskich”, „Autorowie Polscy”), [w:] „Acta Historica Universitatis Klaipedensis XVI. Baltijos regiono istorija ir kultūra: Lietuva ir Lenkija. Politinė istorija, politologija, filologia”, red. R. Sliužinskas, Klaipedos Universiteto Baltijos Regiono Istorijos ir Archeologijos Institutas, Klaipėda 2008, s. 171-185
  48. Does a social-economic EU integration require as well a linguistic integration? – The position of national languages in a hierarchy of cultural values in European Union, „Psychology of Language and Communication” 2007, vol. 11, no. 2, s. 65-81
  49. Potrzeby oceny normatywnej współczesnego języka polskiego a warsztat współczesnego językoznawcy normatywisty, [w:] Język polski jako narzędzie komunikacji we współczesnym świecie, red. J. Mazur, M. Rzeszutko-Iwan, Wydawnictwo Uniwersytetu Marii Curie-Skłodowkiej, Lublin 2007, s. 57-67
  50. O kryteriach oceny poprawności językowej i ich roli w warsztacie współczesnego językoznawcy normatywisty, „Przegląd Humanistyczny” 2007, nr 3, s.111-120
  51. Retoryka w dziejach słownikarstwa na przykładzie dawnej leksykografii polskiej ― zarys recepcji, [w:] Na językoznawczych ścieżkach. Prace ofiarowane Profesorowi Jerzemu Podrackiemu, red. A. Mikołajczuk, R. Pawelec, Wydawnictwo Naukowe „Semper”, Warszawa 2007, s. 225-231
  52. Stosowanie nowych metod leksykograficznych w odniesieniu do słowników współczesnych i dawnych, [w:] Bibliologia: problemy badawcze nauk humanistycznych, red. D. Kuźmina, Wydawnictwo Stowarzyszenia Bibliotekarzy Polskich, Warszawa 2007, s. 262-273
  53. O powstaniu „Prac Filologicznych” w kontekście dziewiętnastowiecznej prasy językoznawczej – z listów Adama A. Kryńskiego do Jana Karłowicza w okresie 1879-1887, „Poradnik Językowy” 2006, z. 10, s. 111-119
  54. O dziewiętnastowiecznym rękopisie „Bogactw mowy polskiej” autorstwa Alojzego Osińskiego z perspektywy XXI w., „Prace Filologiczne” 2006, t. LI, s. 353-378
  55. Eponimizmy versus eponimy. Eponimizmy jako efekt mechanizmu apelatywizacji eponimów, [w:] Onimizacja i apelatywizacja, red. Z. Abramowicz, E. Bogdanowicz, Wydawnictwo Uniwersytetu w Białymstoku, Białystok 2006, s.185-199
  56. Recepcja mechanizmów myślenia argumentacyjnego w mikrostrukturze opracowań leksykograficznych, „Forum artis rhetoricae” 2005, t. I: Retoryka i argumentacja, nr 1-2 (3-4), s. 77-105
  57. Z pogranicza leksykologii i onomastyki. Przyczynek terminologiczny, „Prace Filologiczne” 2005, t. L, s. 99-124
  58. Eponymical lexical items as the object of translation, „Bісник Сумского державного університету”, серія „Філологічні науки” N°4(63) 2004, s. 154-161
  59. Główne problemy związane z opisem znaczeń przenośnych w słownikach na przykładzie współczesnej leksykografii polskiej, „Prace Filologiczne” 2003, t. XLVIII, s. 391-415
  60. Znaczenia wyrazów – przegląd i charakterystyka typów, kwestie wątpliwe, „Przegląd Humanistyczny” 2003, nr 2, s. 97-112
  61. Sposoby opisu znaczeń i użyć przenośnych różnych jednostek leksykalnych w „Słowniku języka polskiego” pod red. M. Szymczaka, cz. II, „Poradnik Językowy” 2000 z. 4, s. 5-21.
  62. Sposoby opisu znaczeń i użyć przenośnych różnych jednostek leksykalnych w „Słowniku języka polskiego” pod red. M. Szymczaka, cz. I, „Poradnik Językowy” 2000 z. 3, s. 2-18.
  63. Strzałecki A., Rudnicka E., Reprezentacje poznawcze tekstu literackiego i reklamowego. Twórca i odbiorca jako uczestnicy procesu komunikacyjnego, [w:] Percepcja reklamy. Zagadnienia psychologiczne, red. A. Strzałecki, Wydawnictwo Akademii Teologii Katolickiej, Warszawa 1998, s. 254-295
  64. Semantyka dzieła literackiego: twórca i odbiorca jako uczestnicy przeżycia estetycznego, seria Akta Collegium Invisibile, Warszawa 1998, z. 4

Wydawnictwa zbiorowe

  1. Elektroniczna bibliografia normatywna 1990–2016 (ElBiNo 1990–2016), red. D. Zdunkiewicz-Jedynak, Fundacja Języka Polskiego i Narodowe Centrum Kultury, Warszawa 2016 (ekscerpcja źródeł i opracowanie części siatki haseł)
  2. Ćwiczenia ze stylistyki, red. naukowy D. Zdunkiewicz-Jedynak, Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa 2010 (autorski rozdział Styl urzędowy i jego gatunki z ćwiczeniami, kluczem i komentarzami, s. 243-262 i 522-549, współautorstwo rozdziału Analiza stylistyczna tekstu. Stylistyczna wartość środków językowych z ćwiczeniami, kluczem i komentarzami, s. 26-69 i 347-385)
  3. Worbs E., Markowski A., Meger A. unter Mitarbeit von Pawelec R., Rudnicka E., Polnisch-deutsches Wörterbuch der Neologismen. Neuer polnischer Wortschatz nach 1989, Harrassowitz Verlag Press, Wiesbaden 2007
  4. Nauka o języku. Encyklopedia szkolna WSiP, red. A. Markowski, Wydawnictwa Szkolne i Pedagogiczne, Warszawa 2006 (artykuły hasłowe z zakresu działu: Leksykologia i leksykografia włączone do encyklopedii, 56 haseł o objętości 4,3 arkusza wydawniczego)
  5. Formy i normy, czyli poprawna polszczyzna w praktyce, red. K. Kłosińska, Felberg SJA Press, wyd. I Warszawa 2001, wyd. II rozszerzone Warszawa 2004 (kilka rozdziałów z ćwiczeniami gramatycznymi i leksykalnymi wraz z kluczem, s. 59-63, 69-73, 130-137, 190-194, 200-203, 270-275)
  6. Wielki słownik wyrazów obcych i trudnych A. Markowskiego i R. Pawelca, Wydawnictwo Wilga, Warszawa 2001 (kilkaset artykułów hasłowych o łącznej objętości ok. 3-4 arkuszy autorskich).
  7. Nowy słownik poprawnej polszczyzny, red. A. Markowski, Warszawa 1999 (kilkaset artykułów hasłowych o łącznej objętości ok. 5 arkuszy autorskich)

Sprawozdania

  1. Olejniczak M., Rudnicka E., Sadecka-Makaruk M., III Forum Kultury Słowa (w Białymstoku) – sprawozdanie, „Poradnik Językowy” 2000 z. 1, s. 43-51

Inne

  1. Lingwisytyczne lapidarium – cykl felietonów językowych, Wydawnictwa Uniwersytetu Warszawskiego, Warszawa 2004-2006, http://www.wuw.uw.edu.pl/index.php?tresc=wybryki_archiwum:
    • Z historii designu...
    • Weduta z pograniczami miastomanii
    • Traktat o metodycznym działaniu
    • Zwierzoczłekoupiór? ― Człekozwierzograt!
    • Boski zamęt
    • Koncert życz
    • Czy Irka ma cuś z ogunem? Czyli o postępach w edukacji na wesoło
    • Słownikowe signa temporis
    • Didaskalia z lekką nutką dekadencji, czyli Co to ja chciałem...?
    • Oskar i dzieci
    • Jaki jest Mikołaj
    • Alchemia słowa
  2. Tematy konkursowe na zawody Olimpiady Literatury i Języka Polskiego, http://www.olijp.p9.pl
    • „Polowanie na byki” – błędy językowe we współczesnej polszczyźnie (Sfery występowania błędów i sposoby ich korygowania) (2017)
    • „Grzeczność nie jest nauką łatwą ani małą...”. Zasady etykiety językowej – ich stosowanie lub naruszanie w kontaktach różnych pokoleń i środowisk, w rozmaitych formach komunikacji językowej i w różnych typach przekazów (2016)
    • Papież poprawił piuskę i zjadł napoleonkę. Przekształcanie nazw ludzi i miejsc w wyrazy pospolite (2012)
    • Słownictwo zapożyczone w dziejach języka polskiego (uwarunkowania kulturowe i polityczno-społeczne – sposoby przyswajania – ocena normatywna) (2009)
    • Polska ortografia i interpunkcja (2009)
    • Zagadnienia łączliwości leksykalnej wyrazów (2009)
    • Nazwy własne. Imiona w polszczyźnie – geneza, tradycja i zmieniająca się moda (2009)
    • Nazwy własne. Nazwiska – geneza, kształtowanie się systemu, funkcje i stan współczesny (2009)
    • Nazwy własne. Pseudonimy, przezwiska, nicki – funkcje kulturowe, tendencje i mody w ich tworzeniu (2009)
    • Nazwy własne. Onomastyka w literaturze – rola nazewnictwa w literaturze, kreacja świata przedstawionego za pomocą nazw własnych (2009)
    • Nazwy własne. Chrematonimy – zbiór przypadkowy czy uporządkowany? (2009)
    • Nazwy własne. Polskie toponimy – znaki czasu i kultury (2009)
    • „Dałby Bóg, żeby buk nie wpadł w Bug!” Naruszanie norm ortograficznych oraz zmiany we współczesnej pisowni w perspektywie historii polskiej ortografii (2009)
    • Leksykografia polska (2009)
    • Troska o język narodowy dawniej i dziś (2008)
    • Nowe zjawiska językowe i literackie w Internecie (2007)
    • A imię jego będzie… – dawne i współczesne zjawiska w obrębie wybranych typów antroponimów (imiona, przezwiska, pseudonimy) (2006)
    • Życie wyrazów – zmiany znaczeniowe w języku (2005)
  3. Od Murmeliusza do współczesności. Dykcjonarze i słowniki, „Kujon Polski” 2004 nr 127 (dodatek do”Gazety Wyborczej” nr 280.4691 z dnia 30 XI 2004)
  4. Kulturowy polor. Nasz język giętki – zestaw tablic tematycznych do Słownika wyrazów obcych i trudnych R. Pawelca i Słownika ortograficznego W. Wichrowskiej, Wydawnictwo Wilga, Warszawa 2003, 16 ss.